هدف: در پایان این راهنما، کاربر میتواند بدون کمک، کارهای روزمرۀ نقش خودش را انجام دهد. بخشهای ۱ تا ۳ برای همه اجباری است؛ بعد از آن، فقط مسیر نقش خودتان را بخوانید.
مسیر خودتان را انتخاب کنید
| اگر شما … هستید | این بخشها را بخوانید |
|---|---|
| هر کاربری | بخش ۱ تا ۳ — اجباری برای همه |
| صندوقدار / فروشنده | + بخش ۴ |
| حسابدار | + بخش ۵ |
| انباردار | + بخش ۶ |
| کارشناس منابع انسانی | + بخش ۷ |
| مدیر | + بخش ۸ |
چکلیستهای دورهای (بخش ۹) و بیست اشتباه رایج (بخش ۱۰) برای همۀ نقشها مفید است.
روز اول — جهتیابی
نشانی سامانه را در مرورگر باز کنید و با نام کاربری و گذرواژۀ خودتان وارد شوید. اگر پس از ورود پیام «در انتظار تأیید» دیدید، مدیر سازمان باید ورود شما را تأیید کند. این یک لایۀ امنیتی است، نه خطا.
شش ناحیۀ صفحه
| ناحیه | جایگاه | کارکرد |
|---|---|---|
| منوی اصلی | ستون سمت راست | ۱۵ گروه کاربردی سامانه |
| نوار تب | بالای صفحه | صفحاتی که باز کردهاید |
| مسیر راهنما | زیر نوار تب | میگوید الان کجای سامانه هستید |
| جعبۀ جستوجو | نوار بالا، وسط | جستوجوی سراسری با Ctrl+F |
| انتخابگر سازمان و مرکز | نوار بالا | جابهجایی بین سازمانها و شعب |
| نوار وضعیت | پایین صفحه | تاریخ، ساعت، دورۀ مالی، وضعیت اتصال، راهنمای میانبرها |
اولین چیزی که باید بفهمید — تبها
در کاریتم صفحات در تبهای داخلی خود برنامه باز میشوند، نه تبهای مرورگر. سه نتیجۀ عملی:
- میتوانید فاکتور نیمهکار را رها کنید، به مرور حسابها بروید، برگردید و ادامه دهید. هیچ دادهای از دست نمیرود.
- هرگز نشانی مرورگر را دستی تغییر ندهید و دکمۀ Back مرورگر را نزنید؛ اگر فرمی ذخیرهنشده باز باشد، ممکن است داده از بین برود. همیشه از منو یا نوار تب استفاده کنید.
- تبهای بلااستفاده را ببندید. هر تب زنده میماند و روی دستگاههای ضعیف، تعداد زیاد تب باعث کندی میشود.
تمرین روز اول: سه صفحه از منو باز کنید و بین تبهایشان جابهجا شوید؛ یکی را ببندید و ببینید بقیه دستنخورده میمانند؛ نوار وضعیت پایین را بخوانید و دورۀ مالی جاری را پیدا کنید.
روز دوم — الگوی مشترک صفحات
اگر فقط یک بخش از این راهنما را بخوانید، همین باشد. بیش از صد صفحۀ کاریتم از چند الگوی محدود ساخته شدهاند؛ با یادگیری این الگوها، بقیۀ سامانه را حدس میزنید.
اجزای هر صفحۀ فهرست
| عنصر | جایگاه | کارکرد |
|---|---|---|
| دکمۀ افزودن | سمت چپ نوار ابزار | ایجاد رکورد جدید |
| جعبۀ جستوجو | بالای جدول | جستوجو در همان فهرست با Ctrl+/ |
| آیکن چرخدنده | نوار ابزار | روشن و خاموش کردن ستونها |
| آیکن قیف | نوار ابزار | پنل فیلتر با دکمههای «اعمال» و «پاک کردن» |
| آیکن مرتبسازی | نوار ابزار | مرتبسازی چندسطحی |
| ستون عملیات | انتهای هر ردیف | کنشهای همان رکورد |
چهار چیزی که تازهکارها را گیج میکند
- عدد کوچک روی آیکن چرخدنده. یعنی یکی از ستونها از حالت پیشفرض خارج شده. مثلاً در فهرست فاکتورهای فروش، ستون «عنوان» پیشفرض خاموش است و به همین دلیل نشان «۱» دیده میشود.
- فیلتر تا «اعمال» نزنید کار نمیکند. تغییر در پنل فیلتر بیاثر است تا وقتی دکمۀ «اعمال» را بزنید.
- چهار شمارندۀ پایین جدول. «کل» تعداد کل رکوردها، «بارگذاری شده» آنچه تا الان کشیده شده، «باقیمانده» بقیه، و «فیلتر شده» تعداد منطبق با فیلتر جاری.
- منوی عملیات هر ردیف پویاست. اگر گزینهای را نمیبینید، یا وضعیت رکورد اجازه نمیدهد یا مجوزش را ندارید. این خطا نیست.
خروجی اکسل بر پایۀ «فیلتر شده» ساخته میشود، نه «بارگذاری شده». لازم نیست تا انتهای فهرست اسکرول کنید.
رنگها
قرارداد رنگی در سراسر سامانه یکسان است:
| رنگ | معنا |
|---|---|
| خاکستری | پیشنویس، اولیه |
| آبی | در جریان |
| سبز | تکمیلشده، موفق، آزاد |
| نارنجی | هشدار، در انتظار |
| قرمز | رد شده، ابطالشده، خطا، مشغول |
همۀ تاریخها شمسیاند. اعداد را میتوانید با ارقام انگلیسی تایپ کنید؛ سامانه تبدیل میکند.
روز سوم — ناوبری سریع
Ctrl+F — جستوجوی سراسری
چند حرف از نام صفحه را بنویسید، با کلید پایین روی نتیجه بایستید و Enter بزنید. تنظیمات را هم پیدا میکند: اگر دنبال یک کلید تنظیمات میگردید و نمیدانید کجاست، فقط موضوعش را تایپ کنید.
Ctrl+/ — جستوجوی داده
برای پیدا کردن یک رکورد: با Ctrl+F به فهرست مربوطه بروید، داخل صفحه Ctrl+/ بزنید و نام یا شماره را تایپ کنید.
این تفکیک را حفظ کنید: Ctrl+F برای رفتن به صفحه، Ctrl+/ برای پیدا کردن رکورد.
داشبورد بهعنوان میانبر شخصی. داشبورد چهار نما دارد: دسترسی سریع، داشبورد گزارشات، تقویم، یادداشتها. نمای «دسترسی سریع» خودکار صفحاتی را که باز کردهاید نگه میدارد؛ صفحات مهم را سنجاق کنید و بقیه را حذف کنید تا منوی شخصی خودتان را بسازید.
ابزارها. آخرین آیتم منو صفحه باز نمیکند؛ ستون کناری را به پنل ابزار (از جمله ماشینحساب) تبدیل میکند. وسط پر کردن فرم، بدون بستن چیزی، به ماشینحساب دسترسی دارید.
مسیر صندوقدار و فروشنده
| صفحه | جایگاه در منو |
|---|---|
| فاکتور سریع | خرید و فروش ← فروش |
| فروش جدید | خرید و فروش ← فروش |
| فاکتورهای فروش | خرید و فروش ← فروش |
| نمای سالن (اگر میز دارید) | نقاط خدمت |
| تحویل شیفت صندوق | خزانهداری ← تحویل شیفت |
فروش نقدی سریع: فاکتور سریع ← اسکن بارکد اقلام ← ثبت تسویه در همان صفحه ← چاپ رسید. کل مسیر بدون ترک صفحه.
فروش اعتباری: فروش جدید ← انتخاب مشتری ← تعیین تاریخ سررسید ← ثبت اقلام ← ثبت. فاکتور در وضعیت «عملیاتی» میماند تا وصول شود.
- فاکتور را ثبت کردم ولی در فهرست نیست: فیلتر پیشفرض فقط «عملیاتی» و «نهایی شده» را نشان میدهد. پیشنویسها را از «پیشفاکتورهای فروش» ببینید.
- فاکتور نهاییشده ویرایش نمیشود؛ طراحی همین است. برای تغییر باید «اصلاحیه» بزنید که مجوز جداگانه دارد.
- «باقیمانده» صفر نشد: بررسی کنید دریافت ثبتشده به همین فاکتور تخصیص خورده و وضعیتش «قطعی» باشد، نه «پیشنویس».
پایان شیفت: تحویل شیفت صندوق ← ثبت شمارش (با برگۀ اسکناس) ← اگر مغایرت هست، سرپرست تأیید میکند ← تحویل به نفر بعد یا بستن شیفت. اگر مبلغ سیستمی را نمیبینید عمدی است: شمارش کور، تا شمارش شما تحت تأثیر عدد سامانه قرار نگیرد.
مسیر حسابدار
| صفحه | جایگاه در منو |
|---|---|
| لیست اسناد | حسابداری ← حسابداری |
| ثبت سند | حسابداری ← حسابداری |
| دفتر روزنامه | حسابداری ← حسابداری |
| مرور حسابها | حسابداری ← گزارشات مالی |
| صورتحسابها | حسابداری ← گزارشات مالی |
در کاریتم بیشتر اسناد را انسان نمیسازد. ستون «منبع ایجاد» در لیست اسناد نشان میدهد هر سند از کدام عملیات ساخته شده. ثبت دستی سند فقط برای تعدیلات، اصلاحات و ثبتهای خارج از چرخۀ عملیاتی است.
اگر سندی آنطور که انتظار دارید ثبت نشد، سراغ خود فاکتور نروید — سراغ الگوی سند بروید. در «الگوهای سند» الگوی همان بخش صادرکننده را اصلاح کنید؛ از آن پس همۀ اسناد آن بخش درست ثبت میشوند.
ثبت یک سند دستی: حسابداری ← ثبت سند ← تاریخ و شرح سند (شماره را خالی بگذارید تا خودکار بخورد) ← پر کردن ردیفها ← کنترل سطر «مجموع» (تا دو طرف برابر نشوند ثبت ممکن نیست) ← «ثبت سند» یا «ذخیرۀ پیشنویس».
کنترل سلامت دفاتر، ماهی یک بار: دفتر روزنامه ← فیلتر بازۀ ماه ← سطر «جمع مانده خالص» باید صفر و برچسبش تراز باشد. مرور حسابها ← تب «معین» ← ماندههای خلاف ماهیت (اعداد قرمز داخل پرانتز) را بررسی کنید. ترازنامه ← «تولید گزارش» ← نوار وضعیت باید متوازن باشد.
وصول مطالبات در سه کلیک: صورتحسابها ← انتخاب بدهکار ← دکمۀ ثبت دریافت ← ویزارد خزانهداری با همان شخص باز میشود.
مسیر انباردار
| صفحه | جایگاه در منو |
|---|---|
| کالاها | کالا و انبار ← کالاها و خدمات |
| لیست رسیدها | کالا و انبار ← انبارداری |
| لیست حوالهها | کالا و انبار ← انبارداری |
| بچ کالا | کالا و انبار ← انبارداری |
| انبارگردانی | کالا و انبار ← انبارداری |
رسید و حواله را دستی نمیسازید: رسید از فاکتور خرید و حواله از فاکتور فروش خودکار ساخته میشود. ثبت دستی فقط برای موجودی اولیه و موارد استثنایی است.
- بهروزرسانی سریع قیمتها: کالاها ← آیکن مداد نوار ابزار (ویرایش درجا) را روشن کنید ← مستقیماً داخل جدول قیمت را عوض کنید.
- کنترل انقضا: بچ کالا ← کارت منقضیشده یا نزدیک انقضا ← از ستون «رسید انبار» به رسید مبدأ و از آنجا به تأمینکننده برسید.
- انبارگردانی: «انبارگردانی جدید» ← انتخاب انبار و دامنه ← شمارش کور را فعال کنید ← ثبت شمارشها (مغایرتها خودکار محاسبه میشوند) ← ثبت سند؛ رسید مازاد و حوالۀ کسری خودکار ساخته میشود.
مسیر کارشناس منابع انسانی
| صفحه | جایگاه در منو |
|---|---|
| ثبت و ورود خروج | منابع انسانی ← حضور و غیاب |
| درخواستهای اضافهکاری | منابع انسانی ← حضور و غیاب |
| درخواستهای مرخصی | منابع انسانی ← مدیریت مرخصی |
| موجودی مرخصی | منابع انسانی ← مدیریت مرخصی |
| پردازش گزارش حضور | منابع انسانی ← حضور و غیاب |
تعلق ماهانۀ مرخصی را هر ماه خودتان اجرا کنید. هر ماه به صفحۀ «موجودی مرخصی» بروید و کارت «اجرای تعلق ماهانه» را اجرا کنید. تا وقتی این کار انجام نشود، ماندۀ مرخصی کارکنان برای آن ماه بهروز نمیشود. خبر خوب: اجرای دوباره بیخطر است و مقدار را اضافه نمیکند.
- در «ثبت و ورود خروج» چیزی نمیبینم: ابتدا باید یک کارمند انتخاب شود.
- شیفت شب درست محاسبه نمیشود: کلید «شیفت شب» را در تعریف آن شیفت روشن کنید.
- اضافهکاری در فیش نیامد: درخواست باید تأیید شده باشد. ستون «اضافهکاری تأییدنشده» در گزارش حضور همین را نشان میدهد.
- شخصی ساختم ولی در لیست کارمندان نیست: نقش «کارمندان» را در فرم شخص اضافه نکردهاید.
چرخۀ ماهانه: برنامهریزی کاری ← تولید برنامۀ ماه · اصلاح ترددهای جامانده · موجودی مرخصی ← اجرای تعلق ماهانه · رسیدگی به درخواستهای مرخصی و اضافهکاری · پردازش گزارش حضور · دورههای حقوقی ← ایجاد و تأیید دوره · فیش حقوقی ← بررسی و چاپ.
مسیر مدیر
| صفحه | جایگاه در منو |
|---|---|
| داشبورد گزارشات | داشبورد |
| گزارش جامع تحلیلی فروش | خرید و فروش ← فروش |
| صندوق وظایف | مدیریت پروژهها ← پروژهها |
| صورتحسابها | حسابداری ← گزارشات مالی |
نگاه روزانه در سه دقیقه: داشبورد گزارشات (هشت کارت شاخص و درصد تغییر نسبت به ماه قبل) ← صندوق وظایف، کارت سررسیدگذشته ← صورتحسابها، مرتبسازی بر اساس «مانده بدهکار».
شخصیسازی داشبورد: «ویرایش چیدمان» را بزنید و کارتها را به ترتیب دلخواه بچینید. دکمۀ «پیشفرض» تعیین میکند کدام نما اول باز شود.
«چه کسی این را عوض کرد؟» سیستم ← رویدادهای سیستم ← فیلتر بر اساس تاریخ، کاربر یا نوع موجودیت ← باز کردن رویداد ← تب «تاریخچه موجودیت». هر رویداد کاربر، زمان، آدرس IP، مرورگر و دلیل تغییر را نگه میدارد.
چکلیستهای دورهای
روزانه
صندوقدار: تحویل شیفت صندوق در پایان روز · مدیر: کارت «سررسیدگذشته» در صندوق وظایف · فروش: پیگیری فاکتورهای با «باقیمانده» غیرصفر
ماهانه
منابع انسانی: اجرای تعلق ماهانۀ مرخصی · بازاریابی: «محاسبه مجدد همه» در بخشبندی RFM · حسابداری: کنترل «جمع مانده خالص» در دفتر روزنامه · مغایرتگیری بانکی و بستن جلسه · ایجاد و تأیید دورۀ حقوقی و صدور فیش · مالیات: کنترل سه چیپ وضعیت در صفحۀ سامانه مودیان · انبار: کارت «نزدیک انقضا» در بچ کالا
سالانه
اطمینان از تراز بودن دفاتر · سند اختتامیه · تغییر دورۀ مالی فعال · سند افتتاحیه با انتخاب «دورۀ مالی مبدأ» · کنترل ترازنامۀ ابتدای دورۀ جدید · انبارگردانی پایان سال با شمارش کور · انتقال ماندۀ مرخصی به سال بعد
همیشه
پشتیبانگیری خودکار روشن باشد (سیستم ← مدیریت پایگاه داده) · یک بار بازیابی آزمایشی انجام شده باشد
بیست اشتباه رایج و راهحلشان
| # | مشکل | راهحل |
|---|---|---|
| ۱ | فاکتور ثبتشده در فهرست نیست | فیلتر وضعیت پیشفرض پیشنویسها را نشان نمیدهد؛ وضعیت «پیشنویس» را به فیلتر اضافه کنید یا از «پیشفاکتورهای فروش» ببینید |
| ۲ | فیلتر گذاشتم ولی اثر نکرد | دکمۀ «اعمال» را نزدهاید؛ پس از هر تغییر در پنل فیلتر «اعمال» بزنید |
| ۳ | عدد کوچک روی چرخدنده چیست؟ | یک ستون از حالت پیشفرض خارج شده؛ از همان چرخدنده ستونها را ببینید یا به حالت اول برگردانید |
| ۴ | گزینهای در منوی ردیف نیست | وضعیت رکورد اجازه نمیدهد یا مجوزش را ندارید؛ وضعیت رکورد را ببینید و در صورت نیاز از مدیر سازمان مجوز بگیرید |
| ۵ | خروجی اکسل ناقص است | خروجی بر پایۀ «فیلتر شده» ساخته میشود، نه «بارگذاری شده»؛ لازم نیست تا انتهای فهرست اسکرول کنید |
| ۶ | دکمۀ ثبت سند کار نمیکند | جمع بدهکار و بستانکار برابر نیست؛ سطر «مجموع» را تراز کنید |
| ۷ | فاکتور نهاییشده ویرایش نمیشود | برای تغییر باید «اصلاحیه» بزنید؛ مجوز جداگانه دارد |
| ۸ | «باقیمانده» صفر نشد | دریافت باید «قطعی» و به همین فاکتور تخصیصیافته باشد |
| ۹ | سند فاکتور آنطور که انتظار داشتید ثبت نشد | الگوی سند آن «بخش صادرکننده» را در «الگوهای سند» اصلاح کنید |
| ۱۰ | ترازنامه نامتوازن است | سند نامتوازن، نبود سند افتتاحیه، یا بازۀ تاریخی بریده؛ هر سه را کنترل کنید |
| ۱۱ | نمیتوانم دستهچک بسازم | حساب بانکی باید هم شماره حساب و هم شبا داشته باشد؛ اطلاعات حساب را تکمیل کنید |
| ۱۲ | تراکنش را نمیتوانم ویرایش کنم | فقط تراکنش پیشنویس قابل ویرایش است؛ برای تراکنش قطعی از برگشت یا اصلاحیه استفاده کنید |
| ۱۳ | شیفت را نمیتوانم ببندم | مغایرت دارید؛ برای بستن، تأیید سرپرست لازم است |
| ۱۴ | مبلغ سیستمی در شمارش دیده نمیشود | شمارش کور فعال است — عمدی است تا شمارش شما مستقل بماند |
| ۱۵ | ماندۀ مرخصی بهروز نمیشود | در «موجودی مرخصی» کارت «اجرای تعلق ماهانه» را برای آن ماه اجرا کنید |
| ۱۶ | شخص در لیست کارمندان نیست | نقش «کارمندان» را در فرم شخص اضافه کنید |
| ۱۷ | صورتحساب مالیاتی بهخاطر واحد رد شد | کد استاندارد واحد کالا تکمیل نشده؛ در فرم کالا واحد را با کد استاندارد تنظیم کنید |
| ۱۸ | فاکتورها به سامانه مودیان ارسال نمیشوند | اعتبار اتصال تمام شده؛ در صفحۀ سامانه مودیان دکمۀ «اعتبارسنجی» را بزنید تا اتصال تازه شود |
| ۱۹ | نام مشتری را در جستوجوی سراسری پیدا نمیکنم | جستوجوی سراسری برای صفحهها و تنظیمات است؛ ابتدا به فهرست مربوطه بروید و آنجا با Ctrl+/ جستوجو کنید |
| ۲۰ | بخشبندی RFM خالی است | در همان صفحه «محاسبه مجدد همه» را یک بار اجرا کنید |
سه قانون طلایی
- از منو و تبها استفاده کنید، نه از دکمههای مرورگر. تغییر دستی نشانی یا زدن Back میتواند فرم ذخیرهنشده را از بین ببرد.
- اگر چیزی را نمیبینید، اول به مجوز و فیلتر شک کنید. بیشتر «کار نمیکند»های کاریتم در واقع «مجوز ندارید» یا «فیلتر جلویش را گرفته» است.
- حذف در کاریتم عمدتاً برگشتپذیر است. با مجوز «بازگردانی» قابل برگشت است و رویدادهای سیستم نشان میدهد چه اتفاقی افتاده.
بعد از این راهنما
| اگر میخواهید … | این راهنما را بخوانید |
|---|---|
| ساختار کلی محصول و نقشۀ کامل منو | فهرست اصلی مستندات |
| عمیقتر در ماژول خودتان | راهنمای همان ماژول: خرید و فروش، خزانهداری، حسابداری … |
| میانبرها و ناوبری سریع | جستوجوی سراسری و میانبرها |