منابع انسانی در کاریتم یک زنجیرۀ کامل است، نه چند صفحۀ مستقل: شخص ← کارمند ← قرارداد ← حکم کارگزینی، و در کنارش شیفت ← برنامۀ کاری ← تردد ← پردازش گزارش حضور، مرخصی و اضافهکاری، و در انتها دورۀ حقوقی + عناصر حقوقی ← فیش حقوقی ← سند حسابداری.
سه نکته که باید در آموزش تأکید شود:
- کارمند بر پایۀ شخص ساخته میشود. اگر شخصی نقش «کارمندان» را نداشته باشد، در فهرست کارمندان دیده نمیشود.
- فیش حقوقی محصول نهایی است و ورودیاش از سه جا میآید: حکم کارگزینی (مبلغ پایه)، حضور و غیاب (کارکرد، تأخیر، اضافهکاری) و مرخصی (با حقوق / بدون حقوق).
- مراکز لایۀ محدودهبندی سازمانی است. انتخابگر «مرکز» در نوار بالای سامانه تعیین میکند کاربر دادههای کدام شعبه یا واحد را میبیند.
ساختار منو
| زیرگروه | صفحهها |
|---|---|
| کارمندان | لیست کارمندان · مراکز |
| حضور و غیاب | مدیریت شیفتها · برنامهریزی کاری · دستگاههای حضور و غیاب · ثبت ورود خروج · پردازش گزارش حضور · درخواستهای اضافهکاری |
| مدیریت مرخصی | انواع مرخصی · سیاستهای مرخصی · موجودی مرخصی · درخواستهای مرخصی |
| حقوق و دستمزد | دورههای حقوقی · عناصر حقوقی · فیش حقوقی · سیاستهای قانونی · قالبهای قرارداد · لیست قراردادهای کارمندان · احکام کارگزینی |
در سه صفحه، عنوان داخل صفحه با عنوان منو یکسان نیست:
| عنوان در منو | عنوان داخل صفحه |
|---|---|
| مراکز | لیست مراکز |
| برنامهریزی کاری | تولید برنامه کاری |
| ثبت و ورود خروج | کنترل ورود و خروج کاربر |
کارمندان و مراکز
«لیست کارمندان» ستونها: # · کد پرسنلی · نام · نام خانوادگی · کد ملی · بخش · سمت · نوع قرارداد · تاریخ. صفحهبندی کلاسیک با ۲۰ ردیف. ستونهای بخش و سمت از ساختار سازمانی (مراکز و شغلها) تغذیه میشوند و نوع قرارداد از قرارداد فعال کارمند.
«مراکز» چیدمان دو ستونی: درخت مراکز با جستوجو، و جدول با ستونهای نام، مرکز والد، تعداد زیرمجموعه، فعال رسمی، فعال، عملیات. مرکز واحد سازمانی است: شعبه، دپارتمان، فروشگاه یا مرکز هزینه، و ساختار سلسلهمراتبی دارد.
مرکز فقط یک برچسب گزارشی نیست: انتخابگر «مرکز» در نوار بالای سامانه دامنۀ دادۀ کاربر را عوض میکند. در سازمانهای چندشعبهای، همین مکانیزم باعث میشود مدیر شعبۀ الف دادۀ شعبۀ ب را نبیند. ستون «فعال رسمی» وضعیت ثبتی و قانونی مرکز را نشان میدهد و «فعال» در دسترس بودنش در سامانه را.
حضور و غیاب
«مدیریت شیفت ها»
| ستون | معنا |
|---|---|
| نام | عنوان شیفت |
| زمان شروع / پایان | ساعت با دقت ثانیه |
| تأخیر مجاز (دقیقه) | مهلت ورود بدون ثبت تأخیر |
| تعجیل مجاز (دقیقه) | مهلت خروج زودتر بدون جریمه |
| استراحت (دقیقه) | زمان استراحت کسرشده از کارکرد |
| شیفت شب | آیکن خورشید / ماه — برای شیفتهای عبوری از نیمهشب |
| رنگ · وضعیت | نمونۀ رنگی برای تشخیص در تقویم برنامۀ کاری · فعال یا غیرفعال |
نمونه: «شیفت صبح - ۰۴:۳۰» از ۰۴:۳۰:۰۰ تا ۱۲:۳۰:۰۰ با تأخیر مجاز ۱۵ و تعجیل مجاز ۱۰ دقیقه؛ «شیفت شب - ۲۲:۰۰» از ۲۲:۰۰:۰۰ تا ۰۶:۰۰:۰۰ با استراحت ۳۰ دقیقه و کلید شیفت شب روشن.
کلید شیفت شب ضروری است: بدون آن، شیفتی که ساعت پایانش کوچکتر از ساعت شروعش است بهدرستی محاسبه نمیشود.
«برنامهریزی کاری» (تولید برنامه کاری)
یک فرم تولید دستهای است، نه یک فهرست:
| فیلد | الزامی | توضیح |
|---|---|---|
| کارمندان | ✔ | چندانتخابی |
| شیفت | ✔ | از فهرست شیفتهای تعریفشده |
| تاریخ شروع / پایان | — | بازۀ تولید برنامه |
| روزهای استراحت | — | چندانتخابی — روزهایی که برنامه کاری برایشان ساخته نمیشود |
دکمۀ تولید برنامه برای کل بازه و کل کارمندان انتخابشده یکجا برنامه میسازد. برای تیم دهنفره در یک ماه، یعنی حدود ۲۶۰ رکورد با یک کلیک.
«دستگاههای حضور و غیاب»
ستونها: # · جعبۀ انتخاب · کد دستگاه · نام · نوع دستگاه · آدرس IP · محل نصب · مورد اعتماد · وضعیت · عملیات. نوع دستگاه چیپ میگیرد (مثلاً اثر انگشت) و کد دستگاه با الگوی ATTDEV-n خودکار ساخته میشود.
ستون «مورد اعتماد» تعیین میکند آیا ترددهای این دستگاه بدون بازبینی پذیرفته شوند — همان چیزی که در صفحۀ «ثبت و ورود خروج» با نشان «حالت دستگاه معتمد فعال است» بازتاب پیدا میکند.
«ثبت و ورود خروج» (کنترل ورود و خروج کاربر)
زیرعنوان: «ثبت دستی، اصلاح ورود، گروهی و پایش وضعیت پردازش لاگهای خام حضور». بنر اطلاعرسانی: «لیست ورود و خروج فقط برای کارمند انتخابشده نمایش داده میشود» — یعنی این صفحه بدون انتخاب کارمند داده نشان نمیدهد.
چهار کارت شاخص: ورود · خروج · پردازششده · تکراریها. نوار ابزار: ثبت لاگ (+) · ورود گروهی · بازآوری · نشان «حالت دستگاه معتمد فعال است» · فیلتر · تنظیمات ستونها. ستونها: # · کارمند · زمان ثبت · جهت (چیپ ورود سبز / خروج قرمز) · شناسه دستگاه · دستگاه · وضعیت · منبع · عملیات.
کارت «تکراریها» برای محیطهایی مهم است که کارمند ممکن است چند بار پشت سر هم انگشت بزند؛ سامانه آنها را شناسایی میکند تا کارکرد دوباره محاسبه نشود. ستون «منبع» نشان میدهد لاگ از کیوسک حضور و غیاب آمده یا از ثبت دستی کاربر — برای حسابرسی تردد حیاتی است.
«پردازش گزارش حضور»
فیلترها: از تاریخ · تا تاریخ · کارکنان منتخب (چندانتخابی، با شمارندۀ «تعداد انتخاب شده: n نفر») · دکمۀ تولید گزارش. سه نمودار: درصد حضور کارکنان (میلهای، محور ۰ تا ۱۰۰٪)، بیشترین تأخیر (ساعت)، توزیع وضعیت حضور (دایرهای). هر نمودار پیوند «نمایش همه» دارد.
جدول «جزئیات گزارش»: کد پرسنلی · نام کامل · درصد حضور · تأخیر (ساعت) · روزهای مرخصی · اضافهکاری (ساعت) · اضافهکاری تأییدنشده. ستون «اضافهکاری تأییدنشده» جداگانه نمایش داده میشود تا مدیر بداند چه مقدار اضافهکاری ثبت شده که هنوز در فیش حقوقی قابل احتساب نیست.
«درخواستهای اضافهکاری»
ستونها: # · کارمند · تاریخ اضافهکاری · اضافهکاری (ساعت) · دلیل · وضعیت · عملیات. پنج کنش در ستون عملیات: حذف · ویرایش · لغو · رد · تأیید. وضعیت آغازین درخواست «در انتظار تأیید» است.
تفکیک «لغو» از «رد» عمدی است: لغو کار درخواستدهنده است و رد کار تأییدکننده.
مدیریت مرخصی
مرخصی روی سه لایه ساخته شده و ترتیبشان کلید پیکربندی درست است: انواع مرخصی (چه نوع مرخصیهایی داریم؟) ← سیاستهای مرخصی (هر نوع چقدر و چگونه تعلق میگیرد؟) ← موجودی مرخصی (ماندۀ هر کارمند چقدر است؟) ← درخواستهای مرخصی (چه کسی چه زمانی مرخصی گرفت؟).
«انواع مرخصی»
ستونها: # · جعبۀ انتخاب · نام · کد · رنگ · باحقوق · قابل انتقال به دورۀ بعد · نیاز به تأیید · حداقل روز اطلاع قبلی · فعال است · عملیات. ستون «باحقوق» چیپ دوحالته دارد و تعیین میکند مرخصی در فیش حقوقی کسر شود یا نه. «حداقل روز اطلاع قبلی» یعنی کارمند حداقل چند روز پیشتر باید درخواست بدهد (مقادیر متداول ۰، ۱ و ۷).
«سیاستهای مرخصی»
ستونها: # · جعبۀ انتخاب · نام · نوع مرخصی · نرخ تعلق ماهانه · حداکثر تعلق سالانه · اجازه موجودی منفی · احتساب تعطیلات · تبدیل به نقد · فعال است · عملیات. نمونۀ متداول: نرخ تعلق ماهانه ۲٫۵ و حداکثر تعلق سالانه ۳۰ — الگوی استاندارد مرخصی استحقاقی ایران.
| کلید | اثر |
|---|---|
| اجازه موجودی منفی | کارمند میتواند بیش از ماندهاش مرخصی بگیرد و بدهکار شود |
| احتساب تعطیلات | آیا روزهای تعطیل داخل بازۀ مرخصی از مانده کسر شوند |
| تبدیل به نقد | ماندۀ باقیمانده در پایان دوره بازخرید نقدی میشود |
«موجودی مرخصی»
صفحهای عملیاتی با یک نوار جستوجو (کارمند · سال · ماه) و سه کارت اقدام:
| کارت | توضیح سامانه |
|---|---|
| اجرای تعلق ماهانه | اجرای تعلق ماهانه خودکار نیست و باید هر ماه بهصورت دستی انجام شود. اجرای دوباره برای یک دوره بیخطر است و مقدار تکراری اضافه نمیکند. |
| تنظیم موجودی | افزودن یا کسر دستی از ماندۀ مرخصی کارمند |
| انتقال مرخصی به سال بعد | انتقال مانده به دورۀ بعد |
مهمترین نکتۀ عملیاتی این ماژول: تعلق ماهانۀ مرخصی دورهای و دستی اجرا میشود. آن را در چکلیست ماهانه بگذارید. تا وقتی دکمۀ «اجرا» زده نشود، ماندۀ مرخصی کارمندان بهروز نمیشود.
«درخواستهای مرخصی» ستونها: # · کارمند · نوع مرخصی · تاریخ شروع · تاریخ پایان · روز · وضعیت · عملیات. جریان تأیید مشابه اضافهکاری است و به مجوزهای «درخواستهای زمانی» و «تأیید درخواستهای زمانی» گره خورده است.
حقوق و دستمزد
«دورههای حقوقی»
ستونها: # · نام · سال · ماه · تاریخ شروع · تاریخ پایان · وضعیت · عملیات. سه وضعیت:
| وضعیت | معنا |
|---|---|
| پیشنویس | دوره ساخته شده ولی محاسبه نشده |
| تأیید شده | محاسبه انجام و تأیید شده |
| قفلشده | دوره بسته است و تغییر نمیپذیرد |
ستون عملیات دو آیکن دارد: سند (سند حسابداری دوره) و قفل. روش کار پیشنهادی: پس از «محاسبه حقوق» و پیش از تأیید دوره، مجموع ناخالص و تعداد فیشهای تولیدشده را بازبینی کنید. همچنین قالب مقدار ستون سال را در همۀ دورهها یکسان نگه دارید تا فهرست دورهها قابل مقایسه بماند.
«عناصر حقوقی»
اجزای سازندۀ فیش حقوقی: مزد، مزایا، کسور. ستونها: # · جعبۀ انتخاب · نام · کد · نوع · مبلغ ثابت · ترتیب · دارای فرمول · عنصر سیستمی · وضعیت · عملیات.
| ستون | معنا |
|---|---|
| نوع | چیپ — مزد، مزایا یا کسور |
| مبلغ ثابت | مبلغ ثابت ماهانه، اگر عنصر فرمولی نباشد |
| ترتیب | ترتیب اعمال در محاسبه؛ اهمیت دارد چون عناصر بعدی ممکن است به نتیجۀ قبلی وابسته باشند |
| دارای فرمول | عناصر فرمولی بر پایۀ کارکرد و پایه محاسبه میشوند |
| عنصر سیستمی | عناصر پیشفرض سامانه که قابل حذف نیستند |
دو دکمۀ بالای صفحه: «افزودن عنصر حقوقی» و «ساخت با هوش مصنوعی» (تولید عنصر به کمک دستیار هوش مصنوعی سامانه) — همان الگویی که در الگوهای سند هم دیده میشود: هوش مصنوعی بهعنوان دستیار پیکربندی، نه جایگزین بازبینی شما.
«فیش حقوقی»
صفحهای وابسته به انتخاب: کارمند + دوره + دکمۀ جستوجو. پیش از انتخاب، حالت خالی نمایش داده میشود: «برای مشاهده فیش حقوقی، کارمند و دوره را انتخاب کنید». این طراحی عمدی است — فیش حقوقی دادۀ حساسی است و نباید بهصورت فهرست باز نمایش داده شود.
«سیاستهای قانونی»
پارامترهای قانون کار و بیمه به تفکیک کشور. ستونها: # · جعبۀ انتخاب · کد کشور · نام · نرخ بیمه سهم کارمند · نرخ بیمه کارفرما · ضریب اضافهکاری · سقف حقوق مشمول · فرمول مالیات · فعال است · عملیات.
| پارامتر | نقش در محاسبه |
|---|---|
| نرخ بیمه سهم کارمند | سهم بیمۀ کسرشده از حقوق کارمند |
| نرخ بیمه کارفرما | سهم بیمۀ بر عهدۀ سازمان |
| ضریب اضافهکاری | ضریبی که مزد ساعتی برای ساعات اضافهکاری در آن ضرب میشود |
| سقف حقوق مشمول | بیشینۀ مبلغی که مشمول کسر بیمه میشود |
| فرمول مالیات | فرمول محاسبۀ مالیات حقوق |
برای ایران، ضریب اضافهکاری ۱٫۴ مطابق مادۀ ۵۹ قانون کار است (۴۰٪ اضافه بر مزد ساعتی).
پیشنیاز راهاندازی: برای محاسبۀ مالیات حقوق، فرمول مالیاتی باید در سیاست قانونی تعریف شده باشد. ستون «فرمول مالیات» نشان میدهد این فرمول برای هر سیاست تعریف شده است یا نه؛ آن را در چکلیست راهاندازی هر سازمان بگذارید.
قرارداد و احکام
- «قالبهای قرارداد» — نام قالب، کد قالب (الگوی TPL-00xx، خودکار)، نوع قرارداد هدف (دائم، همه انواع، انواع دیگر مثل موقت، آزمایشی، پارهوقت)، وضعیت، تاریخ ایجاد. کنشها: حذف · رندر / تولید از قالب · مشاهده · ویرایش.
- «لیست قراردادهای کارمندان» — کد پرسنلی، نام کامل، نوع قرارداد، تاریخ شروع، تاریخ پایان، وضعیت، عملیات (مشاهده، ابطال). مقدار «نامحدود» در تاریخ پایان برای قراردادهای دائم استفاده میشود.
- «احکام کارگزینی» — سند رسمی تغییر شرایط استخدامی: افزایش حقوق، ارتقاء، انتقال، تغییر سمت. ستونها: شماره حکم، کد پرسنلی، نوع حکم، تاریخ اجرا، وضعیت. دو دکمه: «ایجاد حکم جدید» از صفر و «ایجاد حکم از قرارداد» که فیلدها را از قرارداد موجود پر میکند.
چرخۀ عمر حکم پنج مجوز جداگانه دارد که هنگام تعریف نقشها باید از هم تفکیک شوند: ارسال جهت تأیید · تأیید · فعالسازی · لغو · ویرایش. یعنی کارشناس منابع انسانی حکم را مینویسد، مدیر تأیید میکند و حکم در تاریخ اجرا خودکار فعال میشود.
مجوزهای این ماژول
منابع انسانی گستردهترین پوشش مجوزی سامانه را دارد. حوزههای مرتبط: پروندۀ کارمند · مراکز · شیفت و برنامۀ کاری · تردد و دستگاهها · درخواستهای زمانی و تأیید آنها · قرارداد و قالب قرارداد · احکام کارگزینی · سیاستها · تحلیل منابع انسانی · استخدام، ارزیابی عملکرد و آموزش · هزینه و مزایا · پروندههای انضباطی و تسویهحساب · ساختار شغلی و مراکز هزینه.
مجوزهای اختصاصی مهم: احکام (ارسال جهت تأیید · تأیید · فعالسازی · لغو)، قرارداد (رندر قالب)، تردد (پردازش ورود خروج · دریافت خلاصۀ تردد؛ همه یا مالکیت خود)، درخواستهای زمانی (تأیید · رد)، تحلیل (مشاهدۀ داشبورد منابع انسانی؛ همه یا مالکیت خود).
تفکیک «همه» از «مالکیت خود» در حوزۀ تردد و داشبورد یعنی کارمند میتواند فقط کارکرد خودش را ببیند و مدیر کارکرد کل تیم را. این پایۀ «پرتال کارمند» است.
گردش کارهای نمونه
راهاندازی اولیۀ منابع انسانی
مراکز ← سیاستهای قانونی (نرخ بیمه، ضریب اضافهکاری، سقف، فرمول مالیات) ← مدیریت شیفتها ← انواع و سیاستهای مرخصی ← عناصر حقوقی ← قالبهای قرارداد ← ساخت شخص با نقش «کارمندان» ← تکمیل پروندۀ کارمند ← ایجاد قرارداد ← «ایجاد حکم از قرارداد».
چرخۀ ماهانۀ حضور و غیاب
تولید برنامۀ ماه ← اصلاح ترددهای جامانده با «ثبت لاگ» یا «ورود گروهی» ← کنترل کارت تکراریها ← تأیید یا رد درخواستهای اضافهکاری ← پردازش گزارش حضور و کنترل ستون «اضافهکاری تأییدنشده».
چرخۀ ماهانۀ مرخصی
موجودی مرخصی ← اجرای تعلق ماهانه (انتخاب سال و ماه) ← رسیدگی به درخواستهای در انتظار تأیید ← در صورت نیاز، تنظیم موجودی برای اصلاح دستی مانده.
صدور فیش حقوقی
ایجاد دورۀ ماه (پیشنویس) ← اطمینان از تکمیل چرخۀ حضور و مرخصی ← اجرای محاسبه حقوق ← بازبینی مجموع ناخالص ← تأیید دوره ← فیش حقوقی (کارمند + دوره) ← صدور سند حسابداری ← قفل کردن دوره.
افزایش حقوق یک کارمند
احکام کارگزینی ← ایجاد حکم از قرارداد ← تعیین نوع حکم، مبالغ جدید و تاریخ اجرا ← ارسال جهت تأیید ← تأیید مدیر ← فعالسازی. حکم از تاریخ اجرا در محاسبۀ فیش اثر میگذارد.
پرسشهای رایج
شخصی را ساختم ولی در لیست کارمندان نیست.
نقش «کارمندان» را در فرم شخص اضافه نکردهاید.
ماندۀ مرخصی کارمندان بهروز نمیشود.
تعلق ماهانه خودکار نیست؛ هر ماه باید از صفحۀ «موجودی مرخصی» اجرا شود.
آیا اجرای دوبارۀ تعلق ماهانه خطرناک است؟
خیر. خود سامانه تصریح میکند اجرای دوباره برای یک دوره مقدار تکراری اضافه نمیکند.
شیفت شب درست محاسبه نمیشود.
کلید «شیفت شب» را در تعریف شیفت روشن کنید.
در صفحۀ ثبت و ورود خروج چیزی نمیبینم.
ابتدا باید یک کارمند انتخاب شود؛ خود صفحه این را در بنر بالای جدول اعلام میکند.
اضافهکاری ثبت شده ولی در فیش نیامده.
بررسی کنید درخواست تأیید شده باشد؛ ستون «اضافهکاری تأییدنشده» در گزارش حضور همین را نشان میدهد.
فیش حقوقی باز نمیشود.
هم کارمند و هم دوره باید انتخاب شوند.
مالیات در فیش حقوقی محاسبه نشده است.
بررسی کنید در «سیاستهای قانونی» فرمول مالیاتی تعریف شده باشد؛ بدون آن مالیات حقوق محاسبه نمیشود.
دورۀ حقوقی را نمیتوانم ویرایش کنم.
وضعیتش «قفلشده» است.
تفاوت قرارداد و حکم کارگزینی چیست؟
قرارداد سند اصلی رابطۀ استخدامی است؛ حکم سند تغییر شرایط در طول آن رابطه (افزایش حقوق، ارتقاء، انتقال).