پلتفرم چاپ

پلتفرم چاپ زیرساخت مشترک همهٔ چاپ‌های سازمانی کاریتم است: رسید حرارتی، بلیط آشپزخانه، برچسب بارکد کالا و فاکتور A4 همه از همین‌جا مدیریت می‌شوند. سه چیز را یک‌جا نگه می‌دارد: چاپگرهایی که سازمان دارد، قاعدهٔ «کدام سند با کدام قالب روی کدام چاپگر چاپ شود»، و صف کارهای چاپی که فرستاده شده‌اند.

پلتفرم چاپ چیست؟

چاپ واقعی — فرستادن بایت‌ها به دستگاه — کار مرورگر نیست؛ کار ایجنت PC Bridge است، برنامه‌ای که روی همان رایانه‌ای نصب می‌شود که چاپگر به آن وصل است. ایجنت به‌صورت زنده به کاریتم متصل می‌ماند، اعلام می‌کند کدام چاپگرها را در اختیار دارد، و کارهای چاپی که به آن چاپگرها می‌رسند را اجرا می‌کند. چیپ «اتصال زنده» / «بدون اتصال زنده» بالای «چاپگرها» و «کارهای چاپ» همین اتصال زنده را نشان می‌دهد.

استثنای این قاعده «چاپ بارکد» از فهرست کالاهاست که کاملاً از خود مرورگر چاپ می‌شود و به پلتفرم یا ایجنت نیازی ندارد — در بخش چاپ بارکد کالاها توضیح داده شده.

چاپگرها

«چاپگرها» دفتر همهٔ دستگاه‌های چاپ سازمان است. ستون‌ها: نام (با کد زیر آن) · اتصال · نوع خروجی (با عرض کاغذ) · وضعیت دستگاه · فعال · عملیات.

فرم «چاپگر جدید» در چهار بخش است:

نوع خروجی دو مقدار دارد: ESC/POS تصویری برای چاپگر حرارتی رسید/برچسب (رول ۵۸ یا ۸۰ میلی‌متر)، و PDF مستقیم برای چاپگر برگه‌ای که خودش PDF می‌فهمد (A5/A4/Letter). با انتخاب PDF مستقیم، بخش «خروجی حرارتی» پنهان می‌شود و فرم هشدار می‌دهد که چاپگر شبکه باید واقعاً PDF بفهمد، وگرنه صفحه‌های خالی یا پر از حروف بی‌معنی بیرون می‌آید؛ برای چاپگر ویندوزی هم باید روی رایانهٔ ایجنت یک برنامهٔ PDF نصب باشد.

وضعیت دستگاه را ایجنت گزارش می‌دهد: در دسترس (سبز) · در دسترس نیست (قرمز) · کاغذ تمام شده · درِ چاپگر باز است (زرد) · سنجیده نشده (خاکستری، یعنی هنوز هیچ ایجنتی این چاپگر را نسنجیده). روی چیپ، زمان آخرین دسترسی هم دیده می‌شود.

چاپ آزمایشی

دکمهٔ چاپ آزمایشی روی هر ردیف یک کار چاپ واقعی — نه فقط پیش‌نمایش — روی قالب سیستمیِ هم‌عرض ثبت می‌کند (sys-printer-test-roll80 یا roll58 برای حرارتی، فاکتور نمونهٔ A4 برای PDF مستقیم). اگر این قالب هنوز ساخته نشده باشد، پیغام می‌دهد که اول در «قالب‌های گزارش» دکمهٔ «ساخت قالب‌های سیستمی» را بزنید. وضعیت کار همان‌جا زنده به‌روز می‌شود؛ اگر روی «آماده» بماند و تکان نخورد، یعنی ایجنتی این چاپگر را در اختیار ندارد یا متصل نیست.

مسیرهای چاپ

«مسیر چاپ» پاسخ این سؤال است: «فلان سند، با فلان رویداد، در فلان ایستگاه، باید روی کدام چاپگر(ها) چاپ شود؟» هر مسیر یک نوع سند (قرارداد داده)، یک ایستگاه (یا خالی برای «همهٔ ایستگاه‌های مرکز»)، یک قالب منتشرشده، یک یا چند محرک، و یک تا ده چاپگرِ مقصد دارد؛ روی هر مقصد می‌توان تعداد نسخه (۱ تا ۱۰) جداگانه تعیین کرد.

سه محرک ممکن است، ولی این‌که کدام‌ها برای یک نوع سند مجازند را خودِ نوع سند تعیین می‌کند (فرم بعد از انتخاب «نوع سند»، فقط محرک‌های مجاز را فعال می‌کند):

برای هر ترکیب «ایستگاه + نوع سند» فقط یک مسیر می‌تواند وجود داشته باشد. اگر برای یک ایستگاهِ خاص مسیری تعریف نشده باشد ولی مسیری با «همهٔ ایستگاه‌ها» برای همان نوع سند هست، همان مسیر پیش‌فرض به کار می‌رود. اگر نه مسیر اختصاصی و نه مسیر پیش‌فرض هیچ‌کدام وجود نداشته باشند، آن رویداد به‌صورت خودکار چیزی چاپ نمی‌کند — فقط چاپِ دستیِ مستقیم (مثل چاپ آزمایشی یا چاپ برچسب کالا) هنوز ممکن است، چون آن‌ها چاپگر و قالب را خودشان صریح انتخاب می‌کنند.

انتخابگرِ چاپگرِ مقصد یک قاعدهٔ هم‌خوانی هم دارد: قالب رسیدی روی چاپگر PDF نمی‌نشیند و برعکس، و اندازهٔ کاغذ قالب باید با عرض کاغذ چاپگر یکی باشد؛ گزینه‌های ناسازگار در فهرست غیرفعال و با دلیل نشان داده می‌شوند.

حذف یک مسیر، تاریخچهٔ کارهای چاپیِ قبلی آن را از بین نمی‌برد؛ فقط از این پس چیزی از آن مسیر ساخته نمی‌شود.

قالب‌های گزارش

«قالب‌های گزارش» فروشگاه قالب‌های چاپ سازمان است: رسید، بلیط آشپزخانه، برچسب کالا، فاکتور A4 و مانند آن. طراحی بصریِ خودِ سند در ابزار جداگانه‌ای به نام Report Designer انجام می‌شود؛ این صفحه برای مدیریتِ بدون طراح است — مشخصات، نسخه‌ها، اعتبارسنجی، دارایی‌ها و فونت‌ها.

هر قالب یک قرارداد داده دارد (نوع سندی که پر می‌کند، مثلاً رسید یا برچسب کالا) و یک ماژول (چاپ، خروجی، فروش، حسابداری). فیلتر بالای فهرست هم روی ماژول است، هم کلید «فقط منتشرشده‌ها».

نسخه‌ها

هر قالب هم‌زمان یک نسخهٔ منتشرشده (چیزی که مسیرهای چاپ و کارهای چاپ می‌بینند) و حداکثر یک پیش‌نویس دارد:

• انتشار پیش‌نویس — پیش‌نویس فعلی از همین لحظه نسخهٔ منتشرشده می‌شود.
• دورانداختن پیش‌نویس — پیش‌نویس حذف می‌شود، نسخهٔ منتشرشده دست‌نخورده می‌ماند.
• بازگشت به یک نسخهٔ بایگانی‌شده — آن نسخه دوباره منتشر می‌شود.
• اعتبارسنجی — سند را بدون چاپ واقعی بررسی می‌کند و مشکلات را فهرست می‌کند.
• خروجی PDF نمونه — با دادهٔ خالی رندر می‌شود، فقط برای دیدن چیدمان.

قالب سیستمی (برچسب بنفشِ «سیستمی») برای همه به‌جز مالک یا مدیر شرکت فقط‌خواندنی است؛ راه تغییرش دکمهٔ «کپی قابل ویرایش» است که از روی نسخهٔ منتشرشده یک قالب تازه با کد و نام دلخواه می‌سازد.

دارایی‌ها و فونت‌ها

هر قالب می‌تواند چند تصویر (لوگو و مانند آن، PNG یا JPEG تا ۲ مگابایت) داشته باشد که سند در چاپ به آن‌ها ارجاع می‌دهد. فونت‌ها سطح جداگانه‌ای دارند — فایل TTF روی سرور گزارشِ مشترک نصب می‌شود و بارگذاریش فقط برای مالک شرکت باز است.

پیش‌فرض و انتخاب قالب هنگام چاپ

کلید «پیش‌فرض این قرارداد» یک قالب را در فهرست با ستارهٔ زرد مشخص می‌کند. خودِ انتخاب قالب هنگام چاپ اما جای دیگری تعیین می‌شود، نه از این ستاره:

• در مسیر چاپ، قالب هنگام تعریفِ مسیر انتخاب می‌شود؛ از آن پس هر بار آن مسیر اجرا شود، همان قالب به کار می‌رود.
• در چاپ‌های دستیِ دیگر (مثل چاپ برچسب کالا)، قالب بر اساس عرض کاغذِ چاپگرِ انتخاب‌شده به‌طور خودکار پیشنهاد می‌شود (کد قالب به roll80/roll58 ختم می‌شود) و کاربر می‌تواند آن را عوض کند.

در هر دو حالت، فقط قالب‌های منتشرشده قابل انتخاب‌اند؛ قالبی که فقط پیش‌نویس دارد در فهرست نمی‌آید.

چاپ بارکد کالاها

از «کالاها» دو راه جدا برای چاپ برچسب/بارکد هست — یکی کاملاً از مرورگر، دیگری از پلتفرم چاپ:

«چاپ بارکد» (از مرورگر)

با انتخاب چند کالا از جدول و کلیک «چاپ بارکد»، دیالوگی باز می‌شود که به هیچ چاپگر یا قالبی نیاز ندارد:

1. اندازهٔ برچسب را از شش اندازهٔ آماده انتخاب کنید: ۵۰×۳۰، ۴۰×۲۵، ۵۸×۴۰، ۸۰×۵۰، ۱۰۰×۵۰ یا ۱۰۰×۷۰ میلی‌متر.
2. تعداد نسخه یک بار برای همهٔ ردیف‌ها تنظیم می‌شود و در جدول قابل تغییر برای هر کالا جداگانه است.
3. دو کلید «نام کالا» و «قیمت فروش» تعیین می‌کنند این دو خط روی برچسب چاپ شوند یا نه.
4. اگر کالایی بارکد ثبت‌شده نداشته باشد، با فعال بودن «برای کالاهای بدون بارکد، کد کالا چاپ شود» به‌جایش کد کالا چاپ می‌شود؛ وگرنه آن ردیف با چیپ «بارکد ندارد» از چاپ کنار گذاشته می‌شود.
5. نوع بارکد را خودتان انتخاب نمی‌کنید؛ از روی مقدار به‌طور خودکار تشخیص داده می‌شود: عددی ۱۳ رقمی با رقم کنترل درست → EAN-13، ۸ رقمی → EAN-8، ۱۲ رقمی → UPC-A، هر چیز دیگری → Code 128.
6. پیش‌نمایش اولین برچسبِ چاپ‌شدنی زیر جدول دیده می‌شود؛ جمع کل تعداد برچسب‌ها و تعداد کالاهای بدون بارکد معتبر هم همان‌جا نشان داده می‌شود.

با زدن «چاپ برچسب»، یک پنجرهٔ جدید مرورگر باز می‌شود و به‌طور خودکار چاپ را صدا می‌زند؛ هر برچسب یک صفحه به اندازهٔ خودِ برچسب است تا چاپگر برچسب‌زن هرکدام را جدا بیرون بدهد. اگر مرورگر این پنجره را مسدود کند، پیغام می‌دهد و باید بلاک‌کنندهٔ پاپ‌آپ را برای سایت غیرفعال کنید.

«چاپ برچسب» (از پلتفرم چاپ)

همین فهرست کالاها، دکمهٔ جدا و سبزرنگِ «چاپ برچسب» را هم دارد که به‌جای چاپِ مرورگری، یک کار چاپ واقعی روی پلتفرم می‌سازد:

• یک چاپگر حرارتیِ فعال انتخاب می‌کنید (فهرست فقط چاپگرهای ESC/POS را نشان می‌دهد).
• قالب برچسب بر اساس عرض کاغذ همان چاپگر به‌طور خودکار پیشنهاد می‌شود؛ اگر قالب منتشرشده‌ای برای این قرارداد نباشد، پیغام می‌دهد اول از «قالب‌های گزارش» قالب‌های سیستمی را بسازید.
• تعداد نسخه بین ۱ تا ۱۰.
• حداکثر ۱۰۰ کالا در هر بار؛ به ازای هر کالا یک کار چاپ جداگانه در «کارهای چاپ» ثبت می‌شود و از همان‌جا هم قابل پیگیری است.

کارهای چاپ

«کارهای چاپ» هر چیزی را که برای چاپ فرستاده شده نشان می‌دهد — از چاپ آزمایشی و چاپ برچسب گرفته تا کارهایی که مسیرهای چاپ خودکار ساخته‌اند — با وضعیتی که به‌صورت زنده به‌روز می‌شود:

فیلترها: وضعیت، چاپگر، محرک، شمارهٔ منبع، و بازهٔ زمانی (۲۴ ساعت، ۷ روز، ۳۰ روز یا همه). چیپ «ایجنت‌های متصل» فهرست ایجنت‌های PC Bridge روشن را با چاپگرهایی که هرکدام در اختیار دارند نشان می‌دهد — همان چیزی که «آماده»ی متوقف‌شده را توضیح می‌دهد.

جزئیات هر کار شامل چاپگر، قالب و محرک (و اگر از یک مسیر آمده، نام همان مسیر)، منبع سند، تعداد نسخه و تلاش، محل چیدمان (سرور یا کلاینت)، زمان‌های ثبت/ارسال/چاپ، و در صورت خطا، کد و پیام خطای سرور به‌همراه یک راهنمای کوتاه فارسی. برای کارهای با پیش‌نمایش ذخیره‌شده، تصویر همان صفحهٔ چاپ‌شده هم دیده می‌شود.

دو عملیات روی هر کار ممکن است: لغو فقط برای کاری که هنوز به پایان نرسیده، و چاپ مجدد فقط برای کاری که تمام شده (چاپ‌شده، ناموفق، منقضی یا لغوشده)؛ اگر تنظیمات آن چاپگر کشوی پول داشته باشد، «چاپ مجدد» گزینهٔ «کشوی پول هم باز شود» را هم نشان می‌دهد.

عیب‌یابی

گردش کارهای نمونه

پرسش‌های رایج

چرا هیچ‌چیز چاپ نمی‌شود؟

اول ببینید کار چاپ در «کارهای چاپ» چه وضعیتی دارد. اگر روی «آماده» مانده، چیپ «ایجنت‌های متصل» را ببینید — یعنی ایجنت PC Bridge روی رایانهٔ آن چاپگر روشن نیست یا این چاپگر را نمی‌شناسد.

فرق «چاپ بارکد» و «چاپ برچسب» در فهرست کالاها چیست؟

«چاپ بارکد» کاملاً از خود مرورگر است، بی‌نیاز از چاپگر تعریف‌شده یا ایجنت. «چاپ برچسب» یک کار روی پلتفرم چاپ می‌سازد و به یک چاپگر حرارتیِ ثبت‌شده و یک قالب منتشرشده نیاز دارد.

چرا نمی‌توانم قالب سیستمی را ویرایش کنم؟

قالب‌های سیستمی برای همه به‌جز مالک یا مدیر شرکت فقط‌خواندنی‌اند. از دکمهٔ «کپی قابل ویرایش» یک نسخهٔ شخصی بسازید.

فرق چیدمان «سرور» و «کلاینت» در مسیر چاپ چیست؟

سرور یعنی سند روی سرور کاریتم آماده و به چاپگر فرستاده می‌شود. کلاینت یعنی خودِ ترمینال فروش (POS) سند را می‌چیند؛ این مسیر فقط با محرک دستی یا ثبت بلیط آماده‌سازی مجاز است و موضوع ترمینال فروش است.

چاپگرم را تعریف کردم ولی چاپ آزمایشی جواب نمی‌دهد.

اول مطمئن شوید ایجنت PC Bridge روی همان رایانه در حال اجراست و در فهرست «ایجنت‌های متصل» دیده می‌شود. اگر قالب آزمایشی هنوز ساخته نشده، از «قالب‌های گزارش» دکمهٔ «ساخت قالب‌های سیستمی» را بزنید.

رسید ترمینال فروش هم از همین‌جا تنظیم می‌شود؟

نه به‌طور کامل؛ چاپ رسید روی خود ترمینال موضوع ترمینال فروش است، هرچند چاپگر و قالب آن هم از همین «چاپگرها» و «قالب‌های گزارش» ساخته می‌شوند.